Các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm phổ biến mà bạn phải biết

Trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, việc kiểm soát chất lượng bữa ăn của người tiêu dùng là ưu tiên hàng đầu của mọi đơn vị sản xuất. Doanh nghiệp không chỉ đối mặt với các rào cản kỹ thuật khắt khe khi thâm nhập thị trường quốc tế mà còn phải đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao về sức khỏe cộng đồng. Hiểu rõ và áp dụng đúng hệ thống kiểm chuẩn giúp thương hiệu gia tăng uy tín, tối ưu hóa chi phí vận hành và hạn chế rủi ro pháp lý. Bài viết dưới đây tổng hợp các kiến thức cốt lõi giúp bạn thiết lập quy trình đạt chuẩn hiệu quả nhất. 

Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm là gì?

Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm là tập hợp các nguyên tắc, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc nhằm đảm bảo thực phẩm không gây hại cho sức khỏe người dùng. Hệ thống tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này bao quát toàn bộ chuỗi cung ứng từ khâu gieo trồng, thu hoạch, chế biến cho đến phân phối sản phẩm.

• Kiểm soát chặt chẽ các mối nguy sinh học, hóa học và vật lý phát sinh trong suốt quá trình sơ chế nông sản.
• Thiết lập rào cản ngăn chặn tình trạng nhiễm bẩn chéo giữa nguyên liệu thô và thành phẩm tại khu sản xuất.
• Chuẩn hóa điều kiện bảo quản nhiệt độ và độ ẩm giúp kéo dài thời hạn sử dụng tối đa của hàng hóa.

>> Xem thêm: 3 Bước kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tại nhà chuẩn chuyên gia – Visitech 

Luật an toàn thực phẩm và quy định hiện hành

Tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm gắn liền với việc chấp hành nghiêm túc Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 cùng các nghị định hướng dẫn chi tiết. Mọi cơ sở sản xuất muốn vận hành hợp pháp đều phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm theo quy định pháp lý.

• Cơ sở bắt buộc phải sở hữu giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh trước khi chính thức đưa hàng ra thị trường.
• Chủ cơ sở và nhân sự trực tiếp tham gia chế biến phải hoàn thành khóa tập huấn kiến thức định kỳ theo luật.
• Toàn bộ hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu đầu vào phải được lưu trữ tối thiểu hai năm để phục vụ việc truy xuất.

>> Xem thêm: Bộ Test Nhanh An Toàn Thực Phẩm FT05 (Bộ vali và Dụng Cụ) 

Các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm phổ biến hiện nay

Tiêu chuẩn HACCP trong kiểm soát mối nguy

HACCP là tiêu chuẩn an toàn thực phẩm tập trung nhận diện, đánh giá và kiểm soát mối nguy trọng yếu xuyên suốt quá trình chế biến. Việc áp dụng đúng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này giúp đơn vị chủ động phòng ngừa rủi ro sinh học, hóa học và vật lý ngay từ nguồn với các nguyên tắc cốt lõi: 

• Doanh nghiệp tiến hành phân tích chi tiết các mối nguy sinh học, hóa học tiềm ẩn tại từng công đoạn chế biến.
• Xác định rõ ràng các điểm CCP quan trọng như nhiệt độ tiệt trùng, thời gian nấu chín hoặc qua máy dò kim loại.
• Thiết lập giới hạn tới hạn cụ thể và xây dựng kế hoạch hành động khắc phục ngay khi thông số vượt ngưỡng.

Tiêu chuẩn ISO 22000 về hệ thống quản lý

ISO 22000 là tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế kết hợp chặt chẽ giữa cấu trúc quản trị ISO 9001 và hệ thống kiểm soát HACCP. Doanh nghiệp vận hành theo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này sẽ chuẩn hóa toàn bộ chuỗi cung ứng khép kín từ nông trại đến bàn ăn thông qua các yếu tố: 

• Xây dựng hệ thống tài liệu quản lý chất lượng đồng bộ giúp lãnh đạo kiểm soát rủi ro vận hành xuyên suốt chuỗi.
• Tích hợp các chương trình tiên quyết (PRP) nhằm duy trì điều kiện môi trường nhà xưởng luôn sạch sẽ và đạt chuẩn.
• Thiết lập kênh trao đổi thông tin minh bạch giữa nhà cung ứng nguyên liệu, đơn vị sản xuất và khách hàng tiêu dùng.

Tiêu chuẩn quốc tế Codex Alimentarius

Codex Alimentarius là bộ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm do FAO và WHO đồng sáng lập nhằm bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng. Nắm vững tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này giúp doanh nghiệp xóa bỏ rào cản kỹ thuật khi bước vào thương mại quốc tế nhờ tuân thủ các quy định: 

• Đưa ra hướng dẫn chi tiết về giới hạn tối đa cho phép của dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản.
• Quy định nghiêm ngặt về danh mục và hàm lượng phụ gia thực phẩm được phép sử dụng an toàn trong chế biến.
• Chuẩn hóa các nguyên tắc ghi nhãn bao bì và công bố minh bạch giá trị dinh dưỡng đến tay người tiêu dùng.

Tiêu chuẩn FSSC 22000 cho chuỗi cung ứng thực phẩm

FSSC 22000 là tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cao cấp được tổ chức GFSI công nhận, thiết lập các yêu cầu kiểm soát toàn diện cho chuỗi cung ứng. Cơ sở sở hữu tiêu chuẩn an toàn thực phẩm danh giá này dễ dàng gia nhập mạng lưới các siêu thị quốc tế nhờ thực hiện nghiêm túc các tiêu chí: 

• Thiết lập các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt phòng chống gian lận thương mại và giả mạo thành phần nguyên liệu đầu vào.
• Triển khai hệ thống phòng vệ sinh học giúp ngăn chặn hành vi cố ý làm nhiễm bẩn thực phẩm tại cơ sở.
• Đòi hỏi nhà máy phải duy trì cơ sở hạ tầng hiện đại cùng quy trình làm sạch thiết bị tự động khép kín.

>> Xem thêm: Test hàn the trong thực phẩm BK04 do Bộ Công An sản xuất 

Tiêu chuẩn BRCGS Food trong sản xuất và xuất khẩu

BRCGS Food là tiêu chuẩn an toàn thực phẩm do Hiệp hội Bán lẻ Anh quốc ban hành, đóng vai trò như tấm vé thông hành vào thị trường Châu Âu. Đạt được chứng nhận tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này khẳng định năng lực kiểm soát chất lượng vượt bậc của doanh nghiệp thông qua các yêu cầu: 

• Yêu cầu ban lãnh đạo doanh nghiệp phải thể hiện cam kết mạnh mẽ thông qua việc phân bổ đầy đủ nguồn lực.
• Đánh giá khắt khe môi trường nhà xưởng, tiêu chuẩn phòng sạch và trang thiết bị bảo hộ của toàn thể công nhân.
• Kiểm soát chặt chẽ quy trình dán nhãn, bảo quản để ngăn ngừa nguy cơ dị ứng chéo giữa các dòng sản phẩm.

Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm GMP

GMP là tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quy định chuẩn mực về cơ sở vật chất và quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt trong nhà máy. Tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này giúp cơ sở hạn chế tối đa nhiễm bẩn chéo nhờ việc đầu tư nội thất phòng thí nghiệm và mặt bằng sản xuất đạt chuẩn: 

• Quy định chuẩn mực về thiết kế mặt bằng nhà xưởng theo nguyên tắc một chiều giúp chống nhiễm chéo tối đa.
• Thiết lập chế độ vệ sinh cá nhân nghiêm ngặt cùng hệ thống phòng thay đồ vô trùng cho toàn bộ nhân sự.
• Kiểm soát chặt chẽ nguồn nước chế biến, hệ thống chiếu sáng và quy trình xử lý rác thải công nghiệp định kỳ.

Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm GlobalGAP, VietGAP trong sản xuất nông nghiệp

VietGAP và GlobalGAP là các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm chuyên biệt cho lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Triển khai tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nông nghiệp tốt giúp nâng cao giá trị nông sản và đáp ứng tiêu chí xuất khẩu bền vững qua việc: 

• Kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng phân bón hóa học và thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật trước thu hoạch.
• Quản lý chất lượng nguồn nước tưới tiêu và đất canh tác, đảm bảo hoàn toàn không bị nhiễm kim loại nặng.
• Ghi chép nhật ký canh tác điện tử chi tiết giúp người tiêu dùng dễ dàng quét mã truy xuất nguồn gốc xuất xứ.

Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc gia TCVN 5603:2023

TCVN 5603:2023 là tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc gia mới nhất, tương đương hoàn toàn với tiêu chuẩn CXC 1-1969 sửa đổi của Codex quốc tế. Việc áp dụng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm này giúp cơ sở cập nhật kịp thời các nguyên tắc vệ sinh hiện đại thông qua các định hướng: 

• Yêu cầu xây dựng văn hóa an toàn chất lượng thực phẩm xuyên suốt từ cấp quản trị đến từng nhân viên trực tiếp.
• Cập nhật phương pháp nhận diện mối nguy dị ứng và bổ sung các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt trong phân xưởng.
• Tối ưu hóa các bước thiết lập kế hoạch kiểm soát điểm tới hạn giúp việc ứng dụng thực tế trở nên dễ dàng hơn.

>> Xem thêm: Danh sách trung tâm kiểm nghiệm thực phẩm TPHCM – Dịch vụ thiết kế phòng thí nghiệm an toàn thực phẩm – Visitech 

Cách chọn tiêu chuẩn an toàn thực phẩm phù hợp cho doanh nghiệp

Không có một tiêu chuẩn an toàn thực phẩm duy nhất phù hợp với mọi doanh nghiệp. Việc lựa chọn cần dựa trên sản phẩm, quy trình, yêu cầu pháp lý, khách hàng mục tiêu và khả năng vận hành thực tế. Doanh nghiệp nên đánh giá ba câu hỏi chính:

• Sản phẩm thuộc lĩnh vực và mức độ rủi ro nào?
• Khách hàng hoặc thị trường yêu cầu chứng nhận gì?
• Nguồn lực hiện tại có đủ để duy trì hệ thống hay không?

Thay vì chạy theo nhiều chứng nhận, doanh nghiệp nên ưu tiên tiêu chuẩn an toàn thực phẩm tạo giá trị thực tế cho hoạt động kiểm soát. Một hệ thống đơn giản nhưng được thực hiện đúng thường hiệu quả hơn bộ hồ sơ phức tạp nhưng thiếu giám sát.

Lựa chọn theo quy mô và năng lực quản lý

Quy mô tài chính và nhân sự là yếu tố quyết định hàng đầu khi chọn tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cho đơn vị. Doanh nghiệp nhỏ nên từng bước hoàn thiện tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nền tảng trước khi đầu tư các hệ thống phức tạp. Lựa chọn lộ trình đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm vừa sức giúp tối ưu hóa ngân sách và giảm thiểu rủi ro tài chính nội bộ.

• Hộ kinh doanh cá thể hoặc xưởng chế biến nhỏ nên bắt đầu với các nguyên tắc thực hành vệ sinh cơ bản GMP.
• Doanh nghiệp quy mô vừa có thể áp dụng ngay HACCP để tối ưu chi phí và chuẩn hóa các điểm kiểm soát.
• Các nhà máy sản xuất công nghiệp lớn nên tích hợp ISO 22000 để quản trị rủi ro đồng bộ và chuyên nghiệp.

Lựa chọn theo yêu cầu thị trường xuất khẩu

Thị trường mục tiêu sẽ đặt ra những đòi hỏi riêng biệt về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm mà đơn vị xuất khẩu phải đáp ứng. Nếu không sở hữu đúng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, hàng hóa chắc chắn sẽ bị từ chối nhập khẩu ngay tại cảng.

• Hàng hóa nông sản hướng đến thị trường Châu Âu bắt buộc phải đạt các chứng nhận quốc tế khắt khe như BRCGS Food.
• Doanh nghiệp định hướng xuất khẩu sang thị trường Bắc Mỹ nên ưu tiên hoàn thành chứng nhận FSSC 22000 hoặc SQF.
• Khi cung ứng cho các nước Hồi giáo, đơn vị cần trang bị thêm chứng chỉ tôn giáo Halal song hành cùng HACCP.

>> Xem thêm: API 50 CH kit phát hiện 4 nhóm vi khuẩn chính xác 

Vì sao doanh nghiệp nên chuẩn hóa an toàn thực phẩm?

Đầu tư chuẩn hóa tiêu chuẩn an toàn thực phẩm gắn liền với việc nâng cấp năng lực kiểm soát nhiễm khuẩn tại các khâu chế biến. Doanh nghiệp sở hữu hệ thống phòng lab nội bộ đạt chuẩn sẽ dễ dàng chủ động kiểm soát chất lượng và gia tăng năng lực cạnh tranh: 

• Nâng cao uy tín thương hiệu và tạo dựng niềm tin tuyệt đối nơi người tiêu dùng cùng các đối tác bán lẻ.
• Giảm thiểu tối đa tỷ lệ sản phẩm lỗi hỏng, từ đó tiết kiệm chi phí thu hồi và xử lý khủng hoảng truyền thông.
• Tạo điều kiện thuận lợi để đưa sản phẩm vào các hệ thống siêu thị lớn và mở rộng mạng lưới phân phối toàn cầu.

>> Xem thêm: Kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm – vấn đề của mọi nhà 

Chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các hệ thống quốc tế là bước đi then chốt giúp doanh nghiệp khẳng định thương hiệu và vươn tầm ra thị trường toàn cầu. Để duy trì an toàn thực phẩm hiệu quả, việc đầu tư nội thất phòng thí nghiệm chuyên dụng, kết hợp sử dụng các bộ kit test kiểm tra nhanh vi sinh và tồn dư độc tố là yếu tố quyết định độ chuẩn xác. Hãy liên hệ ngay với Visitech hôm nay để nhận tư vấn giải pháp thiết bị phòng sạch, buồng thổi khí cùng trọn bộ kit test và trang thiết bị phòng lab đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm tối ưu nhất!